Η ΜΑΥΡΗ ΤΡΥΠΑ ΤΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ: δυο φαινομενικότητες με έδρα την ίδια πραγματικότητα

Posted on 3 Σεπτεμβρίου 2016

0


Η ΜΑΥΡΗ ΤΡΥΠΑ ΤΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ: δυο φαινομενικότητες με έδρα την ίδια πραγματικότητα

Από τον Νώντα Κούκα

Ξέρετε, τόσο ο θετικισμός όσο και ο υποκειμενικός (ψυχολογικός) ιδεαλισμός ενέχουν μέσα τους την αντίληψη της γνώσης ως άρρητη και κατά συνθήκη παραδοχή. Η πρόληψη και η προκατάληψη είναι η πεμπτουσία της ιδεολογίας της κοινής λογικής είτε αυτή απαντάται στον μάγο της φυλής είτε στον μαθητευόμενο μάγο της κβαντομηχανικής. Και ο πρώτος και ο δεύτερος, με διαφορετικές βέβαια φαινομενικότητες, αναπαράγουν μηχανιστικά τη σταθερή δομή ενός δογματικού στερεότυπου – της αυθόρμητης συνείδησης της εμπειρίας: αυθόρμητη συνείδηση της εμπειρίας σημαίνει ότι έχω ρυθμίσει και έχω προσαρμόσει τη συνείδησή μου σε έναν μονολιθικά αυστηρό και άτεγκτο τρόπο αντίληψης του περιρρέοντος περιβάλλοντός μου. Για παράδειγμα, αν κάθομαι στο παράθυρο του σπιτιού μου για έναν μήνα και επί δεκαέξι ώρες κοιτάζω έξω να περνούν δέκα συγκεκριμένα αυτοκίνητα, όλα όμως τα ίδια, τότε είναι σίγουρο πως έχω ρυθμίσει τη συνείδησή μου απολύτως να παρατηρώ μόνο αυτά τα δέκα συγκεκριμένα αυτοκίνητα και τίποτα άλλο. Έτσι, αν την τριακοστή πρώτη ημέρα περάσει κάποιο διαφορετικό αυτοκίνητο, ή ακόμη και δέκα διαφορετικά αυτοκίνητα, είναι σχεδόν σίγουρο πως πάλι εγώ θα παρατηρώ τα γνώριμά μου αυτοκίνητα και τίποτα άλλο. Σκεφτείτε τώρα αυτό να γίνεται μια ολόκληρη ζωή! Οποία προκατάληψη, που θα μπορούσε να εκλαμβάνεται ως «πραγματικότητα» σε κάθε περίπτωση…

Η αυθόρμητη συνείδηση λοιπόν της εμπειρίας είναι η μαθημένη συμπεριφορά, μέσω της οποίας το εμπειρικό υποκείμενο διαμορφώνει, σε σχέση πάντα με τα υπόλοιπα υποκείμενα που το περιστοιχίζουν, μια ακατάλυτη πρόληψη/προκατάληψη που ονομάζεται συμβατικά κοινωνία-κόσμος. Βασικά, ο κοινωνικός αλλά και ο ιστορικός κόσμος δεν είναι παρά οι τρόποι της φαινομενικότητας μιας σταθεράς και αμετάβλητης δομής της πραγματικότητας, που όμως είναι αόρατη στην εμπειρία. Τούτη η εμπειρία μόνο φαινομενικότητες μπορεί να διαχειρίζεται και να μετασχηματίζει. Η βαθιά δομή της πραγματικότητας παραμένει ακίνητη και αλώβητη. Απλά μετατοπίζεται η ομάδα συμμετρίας της, για να μπορεί η εμπειρική συνείδηση να εξελίσσεται μετασχηματίζοντας τους φαινόμενους κόσμους της.

Το ίδιο αναλόγως συμβαίνει και στη φυλή της ζούγκλας. Η συνήθεια της καθημερινής παρατήρησης και εμπειρίας προσανατολίζουν τη «μέση συνείδηση» στην πρόγνωση και στην πρόληψη των δυσάρεστων εκπλήξεων που θα μπορούσαν να ανατρέψουν την ασφάλεια της φυλής. Εκεί το ξόρκι αναλαμβάνει να θωρακίσει μαγικά την απρόσκοπτη διαιώνιση του πολιτισμού της φυλής. Εδώ στον δυτικό κόσμο, αντίστοιχα, είναι η εξέλιξη της τεχνολογίας που αναλαμβάνει να διαιωνίσει ομαλά και ευθύγραμμα, όσο είναι δυνατόν, τον δυτικό πολιτισμό και, ουσιαστικά, τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής (του).

Στην πραγματικότητα, αυτή είναι η αιτία του «θετικισμού» – πρωτόλειου ή εξελιγμένου: να εξασφαλίζεται η κοινωνική τάξη δίχως προσκόμματα. Και για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο πρέπει οι εκάστοτε «ελίτ» να διαθέτουν μια πρακτική γνώση, δηλαδή μια εμπειρική καθαυτό «γνώση», που τους επιτρέπει να παρεμβαίνουν και να μετασχηματίζουν την καθημερινότητα των «αφελών» υπηκόων τους. Με αυτόν τον τρόπο, επιβάλλονται πάνω σε αυτούς και τους χειραγωγούν κατάλληλα. Και μιλάμε για «αφελείς» υπηκόους, διότι εξ αντικειμένου δεν μπορούν να κατανοήσουν ότι το πρακτικό αυτό όπλο της εξουσίας οφείλει να διαθέτει οπωσδήποτε δύο πεδία: πρώτα το χειροπιαστό, το υλικό πεδίο, που είναι αντικείμενο, πράγμα που φαίνεται δια γυμνού οφθαλμού. Και κατόπιν, το δεύτερο και το κυριότερο, η υλική αυτή βάση μεριμνάται έτσι, ώστε να είναι εμβαπτισμένη με τις τρεις κυριότερες ιστορικά (ψυχο-) ιδεολογίες που πηγάζουν από τα τρία «μαγικά» σύμβολα της κοινωνικής ιστορίας του ανθρώπινου είδους: το τοτέμ, το ταμπού και το φετίχ. Εξοπλισμένα, τόσο το εξωτικό ξόρκι όσο και η σύγχρονη γνώριμη τεχνολογία με τα δύο αυτά πανίσχυρα δυναμικά πεδία, τούτα τα εργαλεία βασίζονται στην ίδια πραγματικότητα, στην ψευδή συνείδηση της άμεσης εμπειρίας, με δύο όμως διαφορετικές φαινομενικότητες: το μεν ξόρκι εκφράζει τον ψυχολογισμό (σπιριτουαλισμό), η δε τεχνολογία εκφράζει τον (θετικό-τεχνοκρατικό) λογικισμό. Αλλά και οι δύο αυτές διαφορετικές φαινομενικότητες εδράζονται στον θετικισμό-φορμαλισμό (απλοϊκό ή εξελιγμένο, δεν έχει ιδιαίτερη σημασία).

Αυτό εννοούμε ως «πρακτική γνώση» – τη δικτατορία της εμπειρίας του ορατού επί της α-πειρίας του αόρατου, της ψευδούς συνείδησης του φαίνεσθαι επί της κοσμικής συνείδησης του είναι. Τελικά, γνώση για τον θετικισμό είναι μόνο ό,τι πηγάζει από το πείραμα, ό,τι αποδεικνύεται σε πρακτικό επίπεδο. Βέβαια, εξισώνοντας το πρακτικό με το πραγματικό, δεν κάνεις τίποτα άλλο από το να εξισώνεις την ίδια τη δομή με τον τρόπο με τον οποίο αναγκάζεται να εμφανίζεται αυτή η δομή, για να γίνει αντιληπτή από την περιορισμένη αντίληψη του εμπειρικού ανθρώπου. Και βέβαια η μεγάλη αυτή πλάνη δεν εξισορροπείται απλά και μόνο επειδή μέσω της τεχνολογίας – αλλά και των μαθηματικών ακόμη – μπορείς και διατυπώνεις έναν ποσοτικό νόμο που δεν είναι παρά ένας παραγόμενος τύπος ο οποίος, αν και είναι αναβαθμισμένος γλωσσικά (δηλαδή μαθηματική γλώσσα), ωστόσο δεν παύει να αφορά στη φαινομενικότητα ως ποσοτική έννοια δεύτερης τάξης.

Ιδού το δήλιον πρόβλημα της τεχνολογίας. Η εξέλιξή της κάνει ολοένα και πιο αφηρημένη την αφηρημένη έννοια της φαινομενικότητας. Και τούτο, επειδή κάθε προοδευτικό βήμα της τεχνογνωσίας συνεπάγεται και άλλη μια σημασιολογική αφαίρεση από την πρώτη αφαίρεση, που είναι η αναγκαστική ψευδαίσθηση της δομικής πραγματικότητας ως φαινόμενης πραγματικότητας. Έτσι λοιπόν, φαίνεται πως πράγματι η σύγχρονη τεχνολογία λειτουργεί ικανοποιητικά, προσφέροντας γνώση στην επιστήμη και εξυπηρετώντας βιοτικές ανάγκες του μέσου ανθρώπου. Είναι όμως έτσι στην πραγματικότητα; Ή μήπως απλά εξισορροπεί την ψευδαίσθηση εντός παρένθεσης, τροφοδοτώντας την με τα συνεχή της «ήξεις-αφήξεις».

πηγή:

https://iamarevi.wordpress.com/2014/01/31/%CE%B7-%CE%BC%CE%B1%CF%85%CF%81%CE%B7-%CF%84%CF%81%CF%85%CF%80%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%83-%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%B1%CF%83-%CE%B4%CF%85%CE%BF-%CF%86%CE%B1%CE%B9%CE%BD%CE%BF/

Δημοσιεύτηκε just now από τον χρήστη selana

Posted in: Uncategorized