Οι Ρίζες του Κακού: Επίμετρο στο κείμενο “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός”

Posted on 17 Σεπτεμβρίου 2016

0


Οι Ρίζες του Κακού: Επίμετρο στο κείμενο “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός”

 

Γράφει ο Lucifugo, a diavolo in corpo

 

 

Το επίμετρο αυτό γράφτηκε για το συλλογικό κείμενο που δημοσιεύτηκε στο Shades πριν λίγες μέρες “Ισλαμοφοβία και Ισλαμοφασισμός για μια κριτική της κοινωνίας των πολιτών και των πιστών” με αφορμή το σχόλιο ενός αναγνώστη,  που το παραθέτουμε αυτούσιο αμέσως παρακάτω. Θα θέλαμε να τον ευχαριστήσουμε για τον συγκεκριμένο σχολιασμό γιατί λειτούργησε ως έναυσμα για παραπέρα συμπληρώσεις.
“To κείμενο, αν και γραμμένο σε μία κάπως ερμητική γλώσσα, είναι αξιόλογο και κατά τη γνώμη μου συμβάλλει στην κριτική απομυστικοποίηση των εξεταζόμενων εννοιών/όρων. Συμπληρωματικά θα βοηθούσε και θα το ολοκλήρωνε μία βασική κριτική ανάγνωση του Ισλάμ ως έχει στις πηγές του, δηλαδή ως μίας πολιτικής θεολογίας-πίστης η οποία εξωτερικεύεται μέσα από ένα συγκροτημένο σύστημα δικαίου. Η “αναγωγή” του Ισλάμ σε μία οποιαδήποτε “λογική”, ή και στον “πολιτισμό της αξίας” προέκυψε ιστορικά/χρονικά εκ των υστέρων, όπως έγινε και με τον χριστιανισμό. Συνεπώς είναι χρήσιμη η προσπάθεια εντοπισμού της βασικής οντολογίας του ως μίας σχέσης μεταξύ υποκειμένου και πραγματικότητας. ΥΓ. Μου φάνηκε κάπως συγκεχυμένη (ίσως και να μην το κατανόησα καλά) η σύνδεση Ισλάμ με τα νεωτερικά έθνη-κράτη.”
Μια ανάγνωση του Ισλάμ “ως έχει στις πηγές του” είναι ένας αρκετά κομψός τρόπος για να εξωτικοποιηθεί η μουσουλμανική θρησκεία ως εγγενώς σκοτεινή και ανορθολογική της οποίας η ριζοσπαστικοποίηση (“πολιτική θεολογία”) υπάρχει προτού-καν-υπάρξει αφού έχουμε ήδη φροντίσει να οντολογικοποιήσουμε το Ισλάμ με ένα διϊστορικό “σύστημα δικαίου” παντός τόπου και καιρού.
Το ριζοσπαστικό Ισλάμ όμως ως ικανότητα του “θρησκευτικού” να συζεύγεται με το“πολιτικό” οργανώνοντας και νοηματοδοτώντας κοινωνικές σχέσεις δεν αποτελεί καθόλου ένα διαχρονικό φαινόμενο που ενυπάρχει ή και απορρέει από τη θρησκευτική γλώσσα αυτή καθεαυτή, από τις “αναλλοίωτες” επιταγές του Κορανιού, εν προκειμένω. Το αντίθετο συμβαίνει, το πώς ερμηνεύεται ένα κεντρικό θρησκευτικό/θεολογικό δόγμα δεν είναι ποτέ ένα αφηρημένο ζήτημα “πίστης” αλλά υπεισέρχεται στην ίδια την ιδιαίτερη συγκρότηση της “λογικής”, στην ίδια τη νοηματική πλευρά της δράσης των ατόμων που εμπλέκονται και αναπαράγουν από κοινού μια συγκεκριμένη κοινωνική σχέση κυριαρχίας. Το όποιο “σύστημα δικαίου” προκύπτει post festum και επικυρώνει/πιστοποιεί αναδρομικά ως ιδεολογική μορφή (είτε ως “φυσικό”, είτε ως “θείο Δίκαιο”) τη διαιώνιση αυτού-που-δεν-καθορίζει, δηλαδή την “εγκυρότητα” της κυριαρχικής κοινωνικής πρακτικής ως “μοναδικά αληθινής”.
Μια ανάγνωση του Ισλάμ στις “πηγές του” θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε το πολιτικό/ριζοσπαστικό ισλάμ της Νεωτερικότητας τόσο όσο θα μας βοηθήσει να καταλάβουμε τις Σταυροφορίες στο Μεσαίωνα η ανάγνωση του Χριστιανισμού στις “πηγές του”. Όχι μόνο δε θα καταλάβουμε αλλά, ακόμα χειρότερα, θα νομίσουμε ότι έχουμε-καταλάβει-τα-πάντα χωρίς να έχουμε καταλάβει τίποτα καθώς η αυθαίρετη απόσπαση των θρησκευτικών “πηγών” από το συγκεκριμένο ιστορικό και κοινωνικό περιεχόμενο της ερμηνείας τους είναι ικανή να ξεκλειδώσει όλες τις πόρτες που εκ των προτέρων έχουν παραβιαστεί από μια “κατά το δοκούν” και έτσι-μας-βολεύει-συμφέρουσα ανάγνωση του “θρησκευτικού”.
Μέσα από αυτή τη φετιχιστική “επιστροφή στις πηγές” ως κριτήριο της μονολιθικής“αλήθειας” -χαρακτηριστική μεταξύ των άλλων της αστικής σκέψης και μεταφυσικής που εξηγεί-τα-πάντα με την αναγωγή τους σε μια γενικευμένη αφαίρεση- θα διαπιστώσουμε μόνον την αρχική μας ρηχή ταυτολογία, εντελώς κενή από κάθε περιεχόμενο, πως οι θρησκευτικές “πηγές” είναι ικανές για πάσαν νόσον και πάσαν μαλακία -τόσο για το “Καλό” όσο και για το“Κακό”– ως αφηρημένο καθολικό νήμα που συνδέει-τα-πάντα και το-τίποτα. Για παράδειγμα, σύμφωνα με αυτό το μαγικό τρόπο σκέψης, ο “Χριστιανισμός εν γένει” ως ανιστορικό θρησκευτικό δόγμα και πίστη-σε-αυτό-το “αναλλοίωτο” δόγμα είναι “υπεύθυνος” τόσο για Σταυροφορίες και σφαγές στο Μεσαίωνα όσο και για την ηθική νομιμοποίηση των επί διαμόρφωση αστικών κοινωνιών (Καλβίνος, Λούθηρος), “υπεύθυνος” ακόμα και για την ριζοσπαστική κριτική αυτής της ηθικής νομιμοποίησης (Τόμας Μύντσερ). Ο κάθε “κριτικός” και “αντικειμενικός αναγνώστης” του Χριστιανισμού “ως-έχει-στις-πηγές-του” βλέπει μόνο αυτό-που-θέλει και τίποτε άλλο πέρα από τον χυδαίο υποκειμενισμό του με τα πραγματικά κοινωνικά περιεχόμενα και την πραγματική ανθρώπινη ιστορία με όλο τον αντιφατικό πλούτο των ιδεολογικών της μορφών να μπαίνουν μέσα στις παρενθέσεις των “πηγών”.
Στο κείμενο επαναλαμβάνουμε μέχρι αηδίας πως κάθε προσέγγιση δαιμονοποίησης του Ισλάμ ως αυτοφυούς οντότητας είναι φανερή ή μασκαρεμένη απολογητική της αστικής κοινωνίας η οποία πιστεύει -με την κοσμική δύναμη του θρησκόληπτου στο Φυσικό Κράτος-Έθνος και στη Δημοκρατική Οικονομία της Αγοράς- πως βλέπει στον ΙΣΙΣ και στο πολιτικό Ισλάμ κάτι καταστατικά “Άλλο” και “Αλλόκοτο,” πέρα και μακριά από τον ίδιο τον αιμοδιψή εαυτό της.
Σε κανένα σημείο στο κείμενο δεν επιχειρείται η post factum “αναγωγή” του Ισλάμ στη“λογική” ή στον “πολιτισμό της αξίας”Για δυο λόγους: 1) δεν μας απασχολεί το υπεριστορικό φάντασμα του Ισλάμ εν γένει, ούτε οι φαντασμαγορικές “πηγές” καμιάς θρησκείας και 2) το πολιτικό ή αλλιώς ριζοσπαστικό Ισλάμ όπου “θρησκευτικό” και“πολιτικό” συμπίπτουν άμεσα είναι αναπόσπαστο κομμάτι και μια άλλη όψη της φετιχιστικής “αντικειμενικής λογικής” της συσσώρευσης κεφαλαίου και του “πολιτισμού της αξίας”, το πολιτικό Ισλάμ είναι το αρχαϊκό που γίνεται μοντέρνο ως προϋπόθεση και ως αποτέλεσμα ταυτόχρονα του μοντέρνου που αρχαΐζει, είναι με άλλα λόγια η σκοτεινή“αποκορύφωση” της διαλεκτικής του Διαφωτισμού.
Κάθε μεθοδολογικός αναγωγισμός του κοινωνικού ζητήματος και κάθε μονόπλευρη απόπειρα εξήγησης των δεινών της Νεωτερικότητας προϋποθέτουν εν κρυπτώ οντολογικές “ουσίες”και αδιαμεσολάβητα “προαιώνια” δίπολα “Καλών” και “Κακών Άλλων” στην άβυσσο των οποίων ψαρεύονται “εξηγήσεις” καθώς η σύγχρονη αστική κοινωνία εσωτερικά και λειτουργικά τεμαχισμένη σε σχειζοειδείς σφαίρες/κελιά αμοιβαίας προϋπόθεσης και αποκλεισμού (Πολιτική και Οικονομία, Δημόσιο και Ιδιωτικό, Κράτος και Αγορά, Εργασία και Ελεύθερος Χρόνος, Οικογένεια και Εκπαίδευση, Λογική και Συναίσθημα, Επιστήμη και κοινός Νους κτλ κτλ) είναι ανίκανη να ασκήσει πραγματική κριτική στις ίδιες τις πρακτικές και νοητικές μορφές που αναπαράγουν την κοινωνική της σχιζοφρένεια ως συγκεκριμένη ιστορική ολότητα.
Και για να μιλήσουμε, τέλος, σε μια άλλη γλώσσα: οι “πηγές” του ριζοσπαστικού/πολιτικού Ισλάμ είναι η ίδια η σύγχρονη νεωτερική εποχή η οποία φέρει εντός της αναδιαμορφωμένο τον αρχαϊσμό και την τελετουργία-της-θυσίας στον ιερό βωμό της αξιοποίησης του κεφαλαίου ως κοσμικής αιμοβόρας θρησκείας χωρίς θεό. Η καπιταλιστική κυριαρχία δεν ασκείται στο όνομα κάποιου θεού αλλά ως μουγκό κοινωνικό a priori και ως “φυσική εσχατολογία”: οι “λάτρεις” και οι “πιστοί” είναι εδώ τα υπο-κείμενα της τυφλής διαδικασίας της αξιοποίησης, έτοιμοι ανά-πάσα-στιγμή να σφάξουν και να σφαχτούν στην αντι-κειμενική Αρένα του ανταγωνισμού και στο Εθνικό όνομα της “λογικής” της συσσώρευσης του κεφαλαίου ως καταστροφικού αυτο-σκοπού που πραγματοποιείται “αέναα” σαν προαιώνια κατάρα μέσα στην ίδια την πραγματικότητα της “Προόδου” των αστικών κοινωνιών.
Καμία θρησκεία με όλα της τα “μυστήρια” πότε δεν κατάφερε αυτό που κατάφερε ο καπιταλισμός ως “λογικός πολιτισμός της αξίας”: την απόλυτη υποταγή στον ανορθολογισμό της “αφηρημένης εργασίας” που είναι σε θέση να εκμηδενίσει τα πάντα για να βγαίνουν “όλοι κερδισμένοι” μέσω της “συλλογικής άνοιας” και της σιωπηλής κοινωνικής αυτοκτονίας (Robert Kurz) που επιβάλλει η πρόσβαση-στην-αξία ως “κοινωνικά αντικοινωνικό” a priori.
Posted in: Uncategorized