Η φαντασία στην εξουσία

Posted on 16 Νοεμβρίου 2016

0


Η φαντασία στην εξουσία

Από τον Θανάση Χαλκιά

Έχει περάσει ενάμισης χρόνος περίπου από  τον Ιούνιο του 2015, όταν ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι κατεβαίνει για πρόεδρος των ΗΠΑ. Από τότε δεν πέρασε ούτε μια μέρα που να μην βρίσκεται στην επικαιρότητα, μιας και  ήξερε πολύ καλά να «κάνει παιχνίδι» με τα μήντια. Πέρα από την αναγνωρισιμότητα που ήδη τα περιοδικά λάιφ στάιλ του είχαν προσφέρει ως μεγιστάνα του κατασκευαστικού κλάδου, των καζίνο κλπ, είχε καθιερωθεί στη συλλογική μνήμη του αμερικανικού κοινού ως το πρότυπο του επιτυχημένου μπίζνεσμαν μέσα από το ριάλιτι σόου «The Apprentice». Εκεί, υποδυόμενος ουσιαστικά τον εαυτό του, απολάμβανε, προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού, να εξευτελίζει τους «λούζερ» διαγωνιζόμενους. You’re fired! (Απολύεσαι!) ήταν η ατάκα με την οποία έγινε γνωστός σε όλη την Αμερική αλλά και έξω από αυτή.

Με αυτή λοιπόν την «κληρονομιά» στις αποσκευές του, ο Τράμπ ξεκίνησε την προεκλογική του εκστρατεία και, αν το καλοσκεφτεί κανείς, βρέθηκε στο στοιχείο του επαναλαμβάνοντας κατά κάποιο τρόπο το σόου που τον έκανε διάσημο. Από την αρχή φρόντισε να παίξει τον ρόλο του εξωσυστημικού και να επιβάλει τους δικούς του όρους.  Στα πρώτα «επεισόδια» λοιπόν φρόντισε να «απολύσει» έναν-έναν τους συνυποψηφίους του για το χρίσμα των Ρεπουμπλικανών. Ταυτόχρονα απέλυσε (πραγματικά) όλους τους συμβούλους επικοινωνίας  που κατά τη διάρκεια της εκστρατείας του τον παρότρυναν να χαμηλώσει τους τόνους και να γίνει λιγότερο επιθετικός και απορριπτικός, ιδιαίτερα απέναντι στις μειονότητες και τις γυναίκες, καθώς αυτό θεωρούσαν ότι θα του κόστιζε ψήφους. Αλλά ο Τραμπ έπαιξε με συνέπεια μέχρι τέλους τον ρόλο του αμόλυντου υποψήφιου από οποιαδήποτε προηγούμενη πολιτική ανάμειξη.

Έτσι, από την προνομιακή αυτή θέση μπορούσε να κατηγορήσει τα εχθρικά μήντια, το Δημοκρατικό κόμμα, το κατεστημένο της Ουάσιγκτον, ακόμα και τα παραδοσιακά στελέχη του ίδιου του Ρεπουμπλικανικού κόμματος για διαφθορά. Είναι χαρακτηριστικό ότι ακόμα και οι εναντίον του κατηγορίες για φορολογικές ατασθαλίες από τις τεράστιες επιχειρήσεις του, έπεσε στο κενό με τη δικαιολογία ότι το φορολογικό σύστημα στην Αμερική είναι πολύ διεφθαρμένο και άδικο και έδωσε την υπόσχεση να το αναμορφώσει.

Στο τέλος «απέλυσε» και την Χίλαρυ Κλίντον αλλά για να πούμε την αλήθεια στην περίπτωσή της ο Τράμπ δεν θα μπορούσε να σταθεί πιο τυχερός. Καθώς ήταν ελάχιστα χαρισματική, με τηλεοπτικούς όρους ήταν το ακριβώς αντίθετο του Τραμπ. Εκπρόσωπος του κατεστημένου της Ουάσιγκτον, πρώην πρώτη κυρία των ΗΠΑ, με κατηγορίες από το FBI στην πλάτη της και βρισκόμενη πολλά χρόνια σε πολιτικά αξιώματα, ήταν ο τέλειος στόχος.

Αντιπροσωπευτική δημοκρατία: επιλέγοντας πάντα το σωστό

Ο Τραμπ απέδειξε λοιπόν πως η εξουσία είναι πολύ πιο ευφάνταστη  και πονηρή απ’ ό,τι πιστεύουμε. Δεν υπακούει στους κανόνες της κοινής λογικής κι έτσι σήμερα πολλοί αναρωτιούνται πως είναι δυνατόν ένας δισεκατομμυριούχος να γίνει πιστευτό ότι υπερασπίζεται τα συμφέροντα του λαού ή ένας τηλεαστέρας όπως ο Τραμπ να καταγγέλλει την παντοδυναμία των μήντια. Ασφαλώς και η δουλειά της εξουσίας είναι να παραπλανεί και να υπνωτίζει τους υπηκόους της αλλά θα ήταν λάθος να πιστέψουμε ότι οι Αμερικανοί ψηφοφόροι απλώς παραπλανήθηκαν. Στην πραγματικότητα, στα πλαίσια της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας οι ψηφοφόροι πάντα κάνουν τη σωστή (για το σύστημα)  επιλογή. Η ίδια η επιλογή είναι η πεμπτουσία της αναπαραγωγής του συστήματος και για τον λόγο αυτό, σε περιόδους που όλες οι διαθέσιμες επιλογές δεν φαίνονται πια τόσο διαφορετικές μεταξύ τους (λόγω οικονομικής κρίσης ή πολιτικής απαξίωσης) είναι ανάγκη να αναδειχτεί κάτι καινούργιο ως μια νέα τύπου επιλογή, ριζικά διάφορη από τις προηγούμενες. Το δίλημμα  Κλίντον ή Τραμπ είναι λοιπόν αφελές απ’ όποια πλευρά και αν τίθεται, όχι γιατί δεν υπάρχουν διαφορές μεταξύ Ρεπουμπλικάνων και Δημοκρατικών σε επίπεδο εξαγγελιών αλλά ακριβώς γιατί αυτές αφορούν στο επίπεδο της διαχείρισης της εξουσίας και μόνο. Από αυτή την άποψη οι περισσότεροι Αμερικανοί πρόεδροι κρίνονται επιτυχημένοι.

Πάρτε τον Ομπάμα για παράδειγμα. Στην αρχή της θητείας του διέσωσε το τραπεζικό σύστημα από την μεγαλύτερη κρίση του μετά το κραχ του 1929. Κατόπιν προώθησε πολιτικές υποτίθεται υποστηρικτικές των δικαιωμάτων των  μειονοτήτων (π.χ. γάμοι ομοφυλόφιλων κλπ) αλλά και πολιτικές υπέρ του κράτους πρόνοιας (Obamacare). Στην πραγματικότητα όμως η αμερικανική οικονομία κάθεται πάνω σε ένα τεράστιο βουνό χρέους, οι ταξικές αντιθέσεις στην Αμερική είναι οξύτερες παρά ποτέ και ένας πραγματικός πόλεμος σιγοβράζει ανάμεσα στη μαύρη κοινότητα και στο αμερικανικό κράτος με νεκρούς εκατέρωθεν. Όσο για την εξωτερική πολιτική; Οι πρότερες, απροκάλυπτες επεμβάσεις στο εξωτερικό άφησαν πίσω τους το χάος (Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη) και πλέον αντικαθίστανται   με εξ αποστάσεως εκτελέσεις, πολύ συχνά και αμάχων,  μέσω drones.

Με τον Τραμπ έρχεται η σειρά ενός άλλου κομματιού της Αμερικής να αισθανθεί ότι εκφράζεται από την εξουσία. Η λευκή, πατριαρχική, συντηρητική Αμερική των μεσοδυτικών (και όχι μόνο) πολιτειών με κέντρο της έναν βαθύτερο φασιστικό πυρήνα που ομνύει πίστη στη γη και το αίμα,   θέλει να πάρει τη ρεβάνς και να πάρει πίσω αυτά που έχασε. Το σύνθημα του Τραμπ «ας κάνουμε την Αμερική μεγάλη ξανά» μίλησε σε όλους εκείνους που έχασαν μόνιμες δουλειές και καλοπληρωμένα εισοδήματα του παρελθόντος λόγω αποβιομηχάνισης ως αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης αλλά και εξαιτίας της λεγόμενης παγκοσμιοποίησης. Γι΄αυτό το λόγο είναι πολύ δημοφιλής η συνθηματολογία του Τραμπ  που χαρακτηρίζεται από έναν ιδιότυπο οικονομικό εθνικισμό («θα πληρώσουν οι Μεξικάνοι», μπλόκο στα κινέζικα προϊόντα, όχι στις παγκόσμιες εμπορικές συμφωνίες κλπ).

Στην πραγματικότητα όμως, θεωρούμε ότι η οικονομική πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ ελάχιστα απ’ όλα αυτά θα εφαρμόσει στην πράξη. Τουλάχιστον όχι εκείνα που ανατρέπουν στην ουσία της την πορεία του καπιταλισμού προς μια ολοκληρωμένη διεθνοποίηση.

Ό,τι θέλει ο λαός

Αυτό όμως που κάνει την διαφορά με την εκλογή του Τραμπ είναι η επικύρωση με τον πιο επίσημο τρόπο και στο υψηλότερο θεσμικό επίπεδο, του γεγονότος ότι οι μάζες, οι λαοί, οι μικροαστοί – πέστε το όπως θέλετε – ενδιαφέρονται πρωτίστως για την διατήρηση της καταναλωτικής ευδαιμονίας τους  και της αίσθησης ασφάλειας που προσφέρει  η αδιατάραχτη ρουτίνα της καθημερινότητας. Κατά μία διαστροφή των εννοιών, πρόκειται για «κοινωνικές κατακτήσεις» που η εξουσία μεριμνά κατά το δυνατόν, να απολαμβάνουν οι ατομικότητες των σύγχρονων καπιταλιστικών κοινωνιών, περιχαρακωμένη η καθεμιά από αυτές στο ιδιωτικό της εγώ. Όταν οι βεβαιότητες τίθενται σε κίνδυνο τότε οι πολλοί είναι έτοιμοι να εμπιστευθούν οποιαδήποτε φιγούρα εξουσίας και δύναμης η οποία μπορεί να εγγυηθεί την ασφάλεια. Η διεκδίκηση τέτοιων ψευδο-αγαθών από υπάρξεις χωρίς ταξική και πολύ περισσότερο, κοινωνική συνείδηση, όταν πια δεν επιτυγχάνεται επαρκώς, ανατίθεται στην εξουσία. Οι στιγμές είναι κρίσιμες και σε μια σπάνια στιγμή αποκάλυψης της πραγματικής λειτουργίας της αποκαλούμενης «αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας», ο λαός «προστάζει» την εξουσία να επαναφέρει όλα όσα σταθερά αυτή υπόσχεται.

Όταν λοιπόν η politically correct βερσιόν της εξουσίας αποτυγχάνει, χρειάζεται κάτι καινούργιο να αναλάβει τα ηνία. Το διακύβευμα είναι μεγάλο και η ακροδεξιά ρητορική, ο ρατσισμός και ο σεξισμός, οι βρισιές και η καθολική απαξίωση του «προηγούμενου διεφθαρμένου συστήματος» όχι μόνο δεν φόβισε όπως πολλοί περίμεναν, αλλά μάλλον λειτούργησε ακόμα και κατευναστικά. Είναι πολύ ανησυχητικό ότι η στρατηγική Τραμπ κοπιάρει σε μεγάλο βαθμό την αντίστοιχη ναζιστική  κατά την περίοδο της ανάδυσής της: κανένα πολιτικό παρελθόν διαχείρισης της εξουσίας,  ενοχοποίηση κάθε ξένου ή διαφορετικού, πίστη στο μεγαλείο της πατρίδας, τονισμός της ανδρικής υπεροχής, εξύμνηση του παρελθόντος κλπ.  Ο κύβος ερρίφθη λοιπόν και μάλλον θα πρέπει να περιμένουμε στο άμεσο μέλλον την εμφάνιση, κυρίως στην Ευρώπη,  κι άλλων πολλών φαινομένων του τύπου Τραμπ, ιδιαίτερα εάν αυτός πραγματοποιήσει αυτά που υπόσχεται.

 

πηγή:

 https://iamarevi.wordpress.com/2016/11/16/%CE%B7-%CF%86%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%83%CE%AF%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CE%BE%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%AF%CE%B1/

Posted in: Uncategorized