Η γενιά του μηδενός

Posted on 21 Νοεμβρίου 2016

0


Η γενιά του μηδενός

 Γιώργος Κουτούβελας 

                                                  

… κάποτε που θα στερέψουν οι άσημες φλυαρίες

κι όλοι τους θα προσμένουνε σίγουρα τη φωνή

θ’ ανοίξω το στόμα μου

θα γεμίσουν οι κήποι με καταρράκτες

στις ίδιες βρώμικες αυλές τα οπλοστάσια

οι νέοι έξαλλοι θ’ ακολουθούν με στίχους χωρίς 

ύμνους ούτε υποταγή στην τρομερή εξουσία.

Πάλι σας δίνω όραμα.

                                                        Μ. Κατσαρός

                                                                                                                       

                                                                                          

Το ζήτημα της ηθικής προβληματίζει ολοένα και περισσότερους τόσο στην ακαδημαϊκή όσο και στην λογοτεχνική κοινότητα. Η έννοια της ηθικής αποτελεί έναν πολύσημο όρο ο οποίος  έχει ερμηνευτεί και αξιοποιηθεί με πολλούς τρόπους από όλες, σχεδόν, τις λογοτεχνικές μορφές του περασμένου αιώνα. Ο Τάσος Λειβαδίτης, ένας εκ των βασικότερων εκφραστών της κοινωνικής ποίησης της 1ης μεταπολεμικής γενιάς αφομοίωσε στην συνείδησή του όλες τις ανάγκες, τις προσδοκίες και τις ελπίδες ενός ολόκληρου λαού και τις μετουσίωσε σε ποίηση. Η φωνή του ήταν τόσο ισχυρή ώστε κατάφερε να «ηχεί» πεντακάθαρη μέχρι και σήμερα στα ευήκοα ώτα των υποψιασμένων και των ανήσυχων αναγνωστών. Με εφαλτήριο όχημα την 2η μεταπολεμική γενιά, η ποίηση ξεκίνησε να προσαρμόζει σταδιακά τις ηθικές αξίες της στην «πραγματικότητα» που επέφεραν οι ήττες των κοινωνικών αγώνων. Αυτή η προσαρμογή συνεχίστηκε και στην λογοτεχνική γενιά του ’70. Σε αυτό το σημείο  αξίζει να αναφερθούν ποιητές όπως ο Λ. Πούλιος, ο Ν. Σιώτης και άλλοι, οι οποίοι εναντιώθηκαν, τουλάχιστον στα πρώτα έργα τους, σε αυτή την πορεία.

   Η παταγώδης αποτυχία της επικοινωνίας των σύγχρονων ελλήνων ποιητών με το αναγνωστικό κοινό δεν μπορεί να συνεχίσει να παραγνωρίζεται. Αιτιολογίες οι οποίες βασίζονται σε ζητήματα παιδείας και δικαιολογίες οι οποίες αποδίδονται στην πολυπλοκότητα και την δυσκολία προσέγγισης της ποιοτικής λογοτεχνικής παραγωγής από το ευρύ αναγνωστικό κοινό, δεν μπορούν να συνεχίσουν για πολύ καιρό ακόμη να χρησιμοποιούνται ως βάση, λογικοφανών θέσεων, οι οποίες αποσκοπούν μονάχα στην περαιτέρω αποφυγή αμήχανων καταστάσεων και άβολων παραδοχών από πλευράς των λογοτεχνών από τη μία και της πολιτείας από την άλλη.

 Στο 10ο πανελλήνιο συνέδριο της Παιδαγωγικής Εταιρίας Ελλάδος (4-6/11/2016), η οποία είχε ως θεματική την λογοτεχνία και την παιδεία, παρουσιάστηκαν πολλές ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις πάνω στο λογοτεχνικό φαινόμενο και στην αξιοποίησή του σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Μεταξύ αυτών διατυπώθηκαν και απόψεις οι οποίες θέτουν τους σύγχρονους λογοτέχνες προ των ευθυνών τους. Τέθηκαν ερωτήματα όπως: κατά πόσο το αναγνωστικό κοινό, χρειάζεται και άλλες γενεές «ιδιωτικών οραμάτων» (βλ. γενιά του ’80) και αν εξυπηρετεί, χρησιμεύει, και είναι εν τέλει αναγκαία μια λογοτεχνική παραγωγή η οποία στο σύνολό της απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τα προβλήματα και τις ανάγκες όλων των ανθρώπων.    

 Η πρόταση η οποία διατυπώθηκε και αφορούσε στους ποιητές οι οποίοι παρουσιάστηκαν από το έτος 2000 και μετά, έκανε αναφορά για μία νέα γενιά, για τη «γενιά του μηδενός». Η αξιοποίηση του συμβολικού χαρακτήρα του έτους αυτού σε συνδυασμό με το αίτημα της εποχής για τον επαναπροσδιορισμό των ηθικών αξιών, ήτοι μιας νέας αρχής, σε όλους τους τομείς του δημόσιου βίου και φυσικά της λογοτεχνίας, διευκολύνει, προς το παρόν, την χρήση του όρου αυτού.  Η πρόταση αυτή έχει ως σκοπό της να εμπνεύσει τους νεότερους λογοτέχνες στο βαθμό που οι ίδιοι είναι ήδη αποφασισμένοι να δομήσουν μια καινούργια σχέση με τον αναγνώστη, τον πολίτη, τον άνθρωπο. 

Το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι: αν όχι τώρα, πότε;   

http://www.artinews.gr/%CE%B7-%CE%B3%CE%B5%CE%BD%CE%B9%CE%AC-%CF%84%CE%BF%CF%85-%CE%BC%CE%B7%CE%B4%CE%B5%CE%BD%CF%8C%CF%82.html

Posted in: Uncategorized