Αστυνομία παντού, δικαιοσύνη πουθενά

Posted on 31 Ἰούλιος 2019

1


Αστυνομία παντού, δικαιοσύνη πουθενά

26 χρόνια από την αθώωση Μελίστα. Τα γεγονότα μέχρι και την τραγική δικαστική απόφαση

17 Νοεμβρίου 1985, ο 15χρονος Μιχάλης Καλτεζάς πέφτει νεκρός από σφαίρα που δέχτηκε στο πίσω μέρος του κεφαλιού του από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα. «Τραγωδία. Αστυφύλακας εκτελεί 15χρονο στα Εξάρχεια» τιτλοφορούταν το πρωτοσέλιδο των Νέων της 18ης/11/1985, που πλαισιωνόταν από τη σοκαριστική φωτογραφία του δολοφονημένου μαθητή. Το τραγικό συμβάν – που προκάλεσε τις παραιτήσεις του αρμόδιου υπουργού Εσωτερικών και Δημόσιας Τάξης, Μένιου Κουτσόγιωργα, και του αναπληρωτή του, Αθανάσιου Τσούρα, οι οποίες ωστόσο δεν έγιναν  δεκτές από τον πρωθυπουργό Ανδρέα Παπανδρέου–  σημειώθηκε μετά τη λήξη της πορείας για τη 12η  επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και αφού είχαν ξεκινήσει αψιμαχίες μεταξύ νεαρών αναρχικών και αστυνομικών στα Εξάρχεια.
Ακολουθεί έντονος αναβρασμός, συγκρούσεις μεταξύ αναρχικών και αστυνομικών ξεσπούν το ίδιο βράδυ πέριξ του Πολυτεχνείου, η οργή για τη δολοφονία ξεχειλίζει. Καταλαμβάνονται το Χημείο και το ΕΜΠ. Την επόμενη μέρα η Επιτροπή Πανεπιστημιακού Ασύλου, δίνει εντολή εκκένωσης του Χημείου. Η αστυνομία, με χρήση δακρυγόνων, εισβάλει στο κτήριο και συλλαμβάνει 37 άτομα, τα οποία ξυλοκοπεί. Στους συλληφθέντες  αποδίδονται βαρύτατες κατηγορίες (απόπειρα ανθρωποκτονιών, οπλοκατοχή, στάση, σύσταση συμμορίας, εμπρησμοί, κλπ), φορτώνοντας τους όλα τα «επεισόδια» της νύχτα της Παρασκευής. Τραγική ειρωνεία: το πανεπιστημιακό άσυλο καταλύεται βάναυσα από το ίδιο κόμμα που το θεσμοθέτησε τέσσερα χρόνια πριν, το ΠΑΣΟΚ.

 
Ξυλοδαρμός συλληφθέντων από το Χημείο
Παρακάτω θα παρακολουθήσουμε, μέσα από τα ρεπορτάζ της εφημερίδας τα Νέα, τη δικαστική πορεία της υπόθεσης, η οποία θα διαρκέσει 5 χρόνια οδηγώντας στην πανηγυρική αθώωση του δολοφόνου τού Μιχάλη Καλτεζά, αναδεικνύοντας πως η ασυλία που χαίρει η αστυνομία αποτελεί πάγιο φαινόμενο στη χώρα, με εξαιρετικά αρνητικές συνέπειες.
[hr]
«Στα μαλακά»
[hr]
Τρία ολόκληρα χρόνια θα χρειαστεί να περάσουν μετά τη δολοφονία για να κάτσει στο ειδώλιο του κατηγορουμένου ο Αθανάσιος Μελίστας, στις 23 Σεπτεμβρίου του 1988. Μάλιστα όλο αυτό το διάστημα κυκλοφορούσε ελεύθερος και υπηρετούσε κανονικά στο αστυνομικό σώμα, σαν να μην είχε συμβεί τίποτα… Στο Πρωτοβάθμιο Κακουργιοδικείο ο αστυνομικός «έπεσε στα μαλακά» αφού καταδικάστηκε για ανθρωποκτονία από πρόθεση, ωστόσο το δικαστήριο του αναγνώρισε ελαφρυντικά (βρασμό ψυχική ορμής, υπέρβαση ορίων αμύνης) και του επέβαλε τη μικρότερη των ποινών – 2 έτη για ανθρωποκτονία και 6 μήνες για οπλοκατοχή. Ο κατηγορούμενος αφέθηκε αμέσως ελεύθερος, αφού στην ποινή δόθηκε ανασταλτικός χαρακτήρας.
 
«Η πρωτόδικη απόφαση είχε ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων επειδή θεωρήθηκε επιεικής» γράφουν τα Νέα(4/10/1989). Μάλιστα, ο εισαγγελέας της έδρας άσκησε αμέσως έφεση προς τον ανασταλτικό χαρακτήρα της ποινής, ενώ ο εισαγγελέας Εφετών προς την ποινή (Βήμα, 13/2/1989). Τελικά η υπόθεση έφτασε στον Άρειο Πάγο, ο οποίος έκρινε ότι κακώς το Πρωτοβάθμιο Κακουργιοδικείο ανέστειλε την εκτέλεση της ποινής γιατί «η έφεση που ασκείται κατά αποφάσεων που εκδίδονται από μεικτά ορκωτά δικαστήρια, δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα, εκτός αν επρόκειτο για την ποινή του θανάτου». Το αποτέλεσμα ήταν η σύλληψη του Μελίστα, στις 12 Ιανουαρίου του 1989, ο οποίος για πρώτη φορά βρέθηκε στη φυλακή για να πληρώσει για τη δολοφονία του 15χρονου (Νέα, 13/2/1989).
 
Η πολύκροτη δίκη επρόκειτο να ξεκινήσει στις 13 Φεβρουαρίου 1989 στο Μεικτό Ορκωτό Εφετείο, ωστόσο δύο αναβολές τη μετέθεσαν ένα χρόνο αργότερα (την πρώτη αναβολή ζήτησε ο κατηγορούμενος επικαλούμενος ασθένεια, η δεύτερη ορίστηκε επ’ αόριστον, καθώς οι συνήγοροι πολιτικής υπεράσπισης, Φώτης Κουβέλης και Νίκος Κωνσταντόπουλος, δεν μπορούσαν να παραστούν επειδή ήταν υπουργοί στη συγκυβέρνηση Τζανή Τζανετάκη). Στη δεύτερη συνεδρίαση του δικαστηρίου έγινε δεκτό το αίτημα του συνηγόρου του Μελίστα, Αλέξανδρου Λυκουρέζου, για αντικατάσταση της φυλάκισης με περιοριστικούς όρους. «Είναι πατέρας δύο ανήλιων παιδιών και δεν μπορεί να παραμένει άλλο στη φυλακή» είπε ο Λυκουρέζος, προκαλώντας την οργή της μητέρας του Καλτεζά που αναφώνησε μέσα στην αίθουσα «εσύ είσαι πατέρας δυο ανήλικων παιδιών, το δικό μου όμως το παιδί τι το έκανες;». Μάλιστα μετά την απελευθέρωσή του θα συνεχίσει να …προσφέρει στην υπηρεσία του, στις φυλακές Πάτρας (Νέα, 5/10/1989).
 
Το μήνυμα λοιπόν ήταν ξεκάθαρο: ένας 15χρονος νεκρός από σφαίρα αστυνομικού, ο οποίος αντιμετωπίστηκε με εξαιρετική επιείκεια από τις δικαστικές αρχές, αφέθηκε παρατύπως ελεύθερος, φυλακίστηκε για μόλις 10 μήνες και απελευθερώθηκε ξανά, προσφέροντας αδιαλείπτως τις υπηρεσίες του στην ελληνική αστυνομία.
[hr]
«Ευθεία βολή στο πίσω μέρος του κεφαλιού»
[hr]
Τελικά η δίκη σε δεύτερο βαθμό ξεκίνησε στις 15/01/1990, με αυξημένη αστυνομική δύναμη εντός και εκτός δικαστηρίου. Κατά την έναρξή της ο εισαγγελέας κατέθεσε έφεση σχετικά με το σκέλος της κατηγορίας «καθ’ υπέρβαση των ορίων αμύνης», η οποία  απορρίφθηκε, οπότε ο Μελίστας θα δικαζόταν με την ίδια κατηγορία όπως πρωτόδικα.