Φ του Γεωργίου Φραγκάκη – Κριτική

Posted on 16 Σεπτέμβριος 2019

0


Φ του Γεωργίου Φραγκάκη – Κριτική

[γράφει ο Δημήτρης Σούκουλης, επιμελείται η Στέλλα Πυρένη, φιλόλογος]

Το Φ του Γ. Φραγκάκη είναι μία εσωτερική αφήγηση. Δε διαβάζεται με τα μάτια˙ διαβάζεται με τα χέρια, όπως η μέθοδος braille για τους τυφλούς. Τα χέρια, πλοκάμια απολήξεων της ψυχής, πιο πολύ από τα μάτια —που μπορεί να βλέπουν τα πράγματα όπως θέλουν να τα δουν και να υποφέρουν από έναν επίμονο λανθάνοντα συναισθηματικό καταρράκτη— μιλούν, πριν αισθανθεί η καρδιά και συλλάβει ο νους. Τα χέρια, πιο πολύ από τα μάτια, έχουν αγγίξει τα κορμιά, τα αντικείμενα, έχουν ανοίξει δρόμους, έχουν προστατέψει από ακίδες και αγκυλώματα —ή τουλάχιστον έχουν αυτή τη λειτουργία και προδιάθεση— κι αυτή είναι ακριβώς η λυτρωτική τους δικαιολογία σε εμάς σε όποιο φαλιμέντο τους. Είναι τα πρώτα που μαζεύονται σε βίαιους προπηλακισμούς προστατευτικά στον κορμό μας, εκτείνονται αμυντικά σε βερμπαλιστικές ή σε σωματικές βιαιότητες, επιτίθενται στο ίδιο μας το πρόσωπο στην υποψία της προδοσίας. Το βιβλίο του αγαπημένου Γ. Φραγκάκη, λοιπόν, διαβάζεται με τα χέρια, με τα δάχτυλα, με την τριβή του δέρματος, γιατί οι έντυπες λέξεις αποκαλύπτουν μόνο μία επιδερμική κατάσταση, μόνο την επιφάνεια ενός μεγάλου παγόβουνου. Ακρωτηριασμένοι αναγνώστες που δεν έχουν επιδοθεί στον έρωτα της αφής, που δεν έχουν αναπτύξει την κουλτούρα του αγγίγματος, της σιωπηλής επικοινωνίας, θα διαβάσουν και θα κατανοήσουν μόνο τα μισά. Τα υπόλοιπα θα μείνουν κολλημένα στις σελίδες περιμένοντας τον επόμενο σε πράξη δανειολήπτη, ενσυναισθητικό αναγνώστη.

Το Φ δεν είναι μόνο το αρχίγραμμα του πρωταγωνιστή του μυθιστορήματος, του Φίλιππου ή του Φοίβου, του εσωτερικού παιδιού που φέρει μέσα του. Το Φ είναι ένα σύμβολο. Διχάζει, απομακρύνει, αποστασιοποιείται από προδιαγεγραμμένους κύκλους και τροχιές όχι μόνο του πρωταγωνιστή – συγγραφέα αλλά και των υπόλοιπων προσώπων, που λιγότερο ή περισσότερο μόνιμα, με διαφορετικούς σκοπούς και στόχους, με διαφορετικές απαιτήσεις και βλέψεις «εισάγονται» στη ζωή του. Φ, η τέμνουσα του κύκλου σαν μπάρα διαγραφής, όπως συνηθίζουν οι λογιστές να συμβολίζουν το μηδέν, σημαίνει το τέλος μιας προβλέψιμης πορείας, λοιπόν, το τέλμα και την απαρχή, εάν παρθεί η σωστή απόφαση, εάν δοθεί μία δεύτερη ευκαιρία, εφόσον ο πρωταγωνιστής αποδεχτεί την πιθανότητα του ανθρώπινου σφάλματος των λάθος εισαγωγών φίλων, εραστών, των ύπουλων προσεγγίσεών τους. Φ κεφαλαίο μου. Φ τελειωτικό μου. Φ της στηθάγχης, του κώματος βιολογικού ή συναισθηματικού, Φ μιας «ανεπιτυχούς» αυτοκτονίας και της αναγέννησης που επέρχεται μετά από τη συγχώρεση και την κατανόηση. Αυτή θα τον στηρίξει, θα τον αφυπνίσει και θα τον ενθαρρύνει να αγωνιστεί για αυτοπραγμάτωση κι αυτοδικαίωση.

Μες στους διαλόγους των προσώπων, μες στην περιγραφή των κινήσεών τους στο σκηνικό της Αθήνας και των Βρυξελλών, γενέτειρας του συγγραφέα, ακούγεται ως απόηχος ο μονόλογος του Φίλιππου, το παραμιλητό των υπολοίπων, η εμπύρετη ασυναρτησία της στιχομυθίας τους. Μπροστά τους ορθώνονται τείχη μη επικοινωνίας.  Οι ίδιοι ήρωες είναι κωφοί. Οι μονόλογοι, χωρίς παραλήπτη, είναι ηχηροί, εκκωφαντικοί: είναι όσα ο καθένας δεν τολμά να πει και προτιμά να λαρυγγίζει από τα έγκατα του εσωτερικού του κόσμου, σαν πνιχτό κλάμα, σαν απαγόρευση ή σαν αθέλητος συμβιβασμός στις επιθυμίες των άλλων. Οι εφιάλτες μας είναι εσωτερικοί και τρέφονται από το ίδιο μας το ψέμα, από τη διαρκή προσδοκία να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε. Κι όπως συμβαίνει συχνά όταν η ανάγκη γίνεται έκδηλη, όλα πια αποδεικνύονται ένα σφάλμα. Ο έρωτας είναι μονόπλευρος κι οι ντίλερ του ευκαιριακοί καιροσκόποι για να ικανοποιούν τον εγωκεντρισμό τους.

Το συμβολικό μυθιστόρημα του Γ. Φραγκάκη είναι μια ελεγεία του αντιήρωα, του καθημερινού ανθρώπου που μάχεται με τις φοβίες και τους δισταγμούς του. Σκληραίνει από τη συνήθεια και τον κυνισμό των ανθρώπων με τους οποίους είναι σε στενή σχέση. Αργά ή γρήγορα η όσμωση θα εξομοιώσει τα ισοζύγια: τον αυθεντικό εαυτό που φέρουμε από τη γέννησή μας με την εκούσια εγκατάλειψη σε απρόσωπους, σκληρούς, διαπροσωπικούς και κοινωνικούς κανόνες που θα μας οδηγήσουν σε μία ζωή σε άπνοια. Μαθαίνει να απομονώνεται και να συμβιώνει με τον ενδοιασμό. Η ιστορία του —γειτνιάσεις κύκλων ατέρμονων, ονομάτων, υπάρξεων— θα συμπτυχθεί με την κατάλληλη ξερή γραφειοκρατική ορολογία σε αστυνομικές ταυτότητες, σύντομα επαγγελματικά βιογραφικά, λεπτομερείς αναφορές σε αδιάφορο εν υπηρεσία Αξιωματικό Υπηρεσίας μικρών αθώων ενδοοικογενειακών εγκλημάτων.

Το Φ, λοιπόν, είναι η πνιγμένη μας εσωτερική φωνή. Το συγκινησιακό τέλος μιας επιστροφής. Της επιστροφής στον εαυτό μας. Είναι το Ημερολόγιο καταστρώματος του κυβερνήτη που στις τελευταίες σελίδες περιγράφει πως η διέλευση ανάμεσα από κορμιά Συμπληγάδες, πως η αποφυγή σύγκρουσης μας βγάζουν από τη ρότα για την αυτοπραγμάτωση. Είναι, ανάμεσα σε τόση ομοιομορφία και ταύτιση,  η ανάγκη για επανεκκίνηση και απόταξη των συμβάσεων. Μετά την μεγάλη απόφαση το πρώτο μας βήμα θα είναι βήμα νηπίου, ασταθές και αβέβαιο μα γεμάτο υποσχέσεις. Είναι η μεγάλη μας δεύτερη ευκαιρία, που θα είναι πραγματικά κρίμα, να πάει χαμένη.

Το Φ κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Σμίλη και διατίθεται από τα μεγαλύτερα βιβλιοπωλεία και στο E – Shop της Πολιτείας.

————

Βιογραφικό σημείωμα του Γ. Φραγκάκη

Ο Γεώργιος Φραγκάκης (1989 – ) αποφοίτησε από το τμήμα της Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και στη συνέχεια ειδικεύτηκε στην «Προσωποκεντρική Συμβουλευτική και Ψυχοθεραπεία» (Πανεπιστήμιο του Στραθκλάιντ). Η αγάπη του για τα παιδιά τον έκανε να διευρύνει τις μεταπτυχιακές του σπουδές στην «Ψυχολογία της Ανάπτυξης των Παιδιών» (Πανεπιστήμιο του Κεντρικού Λάνκασαϊρ), ενώ το ενδιαφέρον και η ευαισθησία του για τις ανθρώπινες σχέσεις και τις διαφορετικές κοινωνικές ομάδες τον οδήγησε να εμβαθύνει και στον τομέα «Συγκρούσεις και Επικοινωνία» (Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών). Είναι πιστοποιημένος Ψυχοθεραπευτής από την Ευρωπαϊκή Εταιρεία Ψυχοθεραπείας (ΕΑΡ) καθώς και από την Ευρωπαϊκή Προσωποκεντρική και Βιωματική Εταιρεία (PCE Europe). Σήμερα είναι ιδρυτικό μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Προσωποκεντρικής και Βιωματικής Προσέγγισης καθώς και εκλεγέν μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου.

Από το 2012 ασκεί το επάγγελμα του Ψυχολόγου και δραστηριοποιείται στα ζητήματα των προβλημάτων σχέσεων, της ενδοοικογενειακής βίας και των συνακόλουθων τραυματικών εμπειριών, ενώ τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα περιλαμβάνουν τη διερεύνηση των θεμάτων φύλου, τον ρόλο του πατέρα στη σύγχρονη οικογένεια και την επεξεργασία νέων αντιλήψεων πάνω στην Προσωποκεντρική Προσέγγιση. Τέλος, από το 2014 έχει δημιουργήσει το Ηλεκτρονικό Περιοδικό Ψυχολογίας, Πολιτισμού και Συνειδητότητας «Animartists», ενώ από το 2017 εργάζεται ως εκπαιδευτής της Προσωποκεντρικής Προσέγγισης στο Κολλέγιο Ανθρωπιστικών Επιστημών ICPS.

© Copyright 2019 Σούκουλης Δημήτρης – All Rights Reserved

 
Posted in: Uncategorized